وقایع ۱۸ و ۱۹ دیماه نه تنها یک حرکت اعتراضی مدنی نبود که در چارچوب اغتشاشات سالهای گذشته هم قابل تحلیل نیست. آن چه دیدیم و شنیدیم گرچه رنگ و بوی تروریسم داشت و رو به سوی کودتا، اما باز وجوهی از آن ناپیدا مانده است؛ چیزی که دربارهی آن وقایع (خصوصاً با توجه به کمیت قابل توجه آن و کیفیت رادیکال آن هم علیه جمهوری اسلامی و هم علیه خود اسلام) باید پرسید این است که آیا ما با تحولی روحی در آحاد ایرانی مواجه هستیم؟ وضع جمهوری اسلامی که همواره بر «ملت» (به عنوان یک شکل خاص وجودی از مردم و نه تودهای از افراد) استوار بوده است، بعد از این چه خواهد شد؟ جمهوری اسلامی چه چیزی در خود دارد که در چنین شرایطی بتواند دوباره از ذات خود صیانت کند؟
با چنین پرسشهایی به گفتگو با اصغر طاهرزاده نشستیم تا توجهی متفاوت به وضع امروز ایران داشته باشیم. گفتگوی ما با استاد طاهرزاده تماماً معرفتی و در عین حال تماماً سیاسی بود.
طاهرزاده میگوید یک چیز با انقلاب اسلامی متولد شد و آن هم امکان حضور قدسی انسان در جهان جدید و به وسعت جهان جدید است. با جمهوری اسلامی میتوان دیندار بود و در گذشته نماند؛ این تمام چیزی است که حیات دینی و سیاسی ما را در پهنهی تاریخ ممکن میکند. انسان امروز ظرفیتی دارد که با آموزهها و شیوههای گذشته پُر نمیشود. انسان امروز نیازمند طرحی تازه است در حد و اندازهی خودش. این انسان به دنبال طرحی است که نهایتاً در منتهیالیه غرب هم یافت نمیشود. البته این رویکرد یک تکنیک برای سازگاری و انطباق با محیط نیست. این طور نیست که در مقام «دین» بایستی و از سر ناچاری به جهان معاصر و خواستههای جدید تن بدهی و روز به روز خود را نحیفتر از گذشته بیابی تا جایی که تماماً بلعیده شوی. طاهرزاده با نظر به جمهوری اسلامی در جستجوی معاصرتی است که از جبر تحمیلی جهان برنمیآید بلکه از دل پرسشی بنیادین که در قلب انسان ظاهر میشود، جوانه میزند. استقبال اصغر طاهرزاده از غرب نه به عقبنشینی حیات قدسی از جامعه و سیاست منجر میشود و نه به دنبال گزینشی سادهانگارانه از عناصر تمدنی غرب است.
در امتداد طرح طاهرزاده همچنان باید به این پرسش اندیشید که اگر ما برای حضور قدسی انسان در پهنهی جهان جدید به دنبال طرحی انسانشمول هستیم که دست روی فطرت بشر میگذارد و با تمام آرزوها و رویاهای متنوع و رنگارنگ جوانترین نسلها سر و کار دارد، چه چیزی میتواند همچنان ضامن وحدت و کلیت باشد و در عین حال در دام وصله پینههای توافقی و چشمپوشیهای سادهلوحانهای که دوامی هم نخواهد داشت، نیفتد؟
شاید پاسخ در آن بخش از گفتگو قابل پیگیری باشد که طاهرزاده میگوید: «بشر جدید را نمیشود برایش منبر رفت. این بشر جدید جز با این ایمانی که با مهدی (عج) یا نایبش، برایش پیش میآید، با هیچ چیز دیگری قانع نمیشود.»